شناسه خبر : 3863
۲۴ بهمن ماه ۱۳۹۴
همه مردم ایران با نامِ «مفتح» آشنایی دارند و به محض شنیدن این نام، ذهن آنها به سمت روحانی شهیدی می‌رود که تلاش بسیاری برای پیروزی انقلاب اسلامی و تحکیم گفتمان آن انجام داد و با اینکه در حوزه تعلیم یافته بود؛ اما در دانشگاه ترور شد تا بنیانگذار وحدت حوزه و دانشگاه در کشور باشد. یا ذهن مردم به سمت چهره خوشنام فرزندش می‌رود که فرزند شهید آیت‌ا… مفتح است و توانسته با خدمت به مردم، راه و روش پدرش را ادامه دهد و در حدی فراتر از تصور در عرصه ملی بدرخشد.محمدمهدی مفتح هرچند حزبی است؛ اما شخصیتی مورد پذیرش تمامی گروه‌ها و احزاب بوده و عملگراست. با آنکه سابقه نمایندگی شهرستان‌های رزن و تویسرکان را دارد، اما در عرصه اقتصاد و نمایندگی صاحب‌نظری ملی، شمرده می‌شود.این تأثیرگذاری به حدی است که اگر او در کمیسیون تلفیق بودجه نباشد گویا این کمیسیون چیزی کم دارد. مفتح در تویسرکان با استفاده از قدرت تأثیرگذاری‌اش موفق شده، اقداماتی را انجام دهد که تویسرکان به لحاظ رفت‌وآمد مدیران ارشد نظام از بن‌بست خارج شود و تقریباً هر هفته معاون وزیر، وزیر یا معاون رئیس‌جمهوری برای بررسی مسائل در تویسرکان، حاضر بوده‌اند.نتیجه این اقدامات برای مردم تویسرکان ملموس است؛ هرچند برای بررس عملکرد این نماینده لازم دیدیم به بهانه دهه‌فجر به گفت‌وگو با وی نشسته و مسائل را بیشتر در دفتر روزنامه باحضور مدیر مسئول و سردبیر روزنامه  و دکتر عراقچیان کارشناس حوزه سیاسی و اقتصادی روزنامه و عضو هیات علمی دانشگاه بوعلی سینا و صائمین دبیر کانون کارآفرینان استان همدان بررسی کنیم.
– با توجه به اینکه برنامه ۵ ساله به اتمام رسیده و اخیراً لایحه برنامه بعدی را تقدیم مجلس کرده است، از نظر شما که در ساختار برنامه‌ریزی و توسعه با منظر اقتصادی نظریه دارید، برنامه ۵ ساله قبل را به واسطه آمار و ارقام ارائه شده، چقدر موفق می‌دانید و اینکه آیا آرمان‌گرایانه بوده یا نه؟
با توجه به اینکه برنامه جامع نوشته می‌شود؛ تحلیل برنامه، ابعاد و احکام بسیار مختلفی دارد و جمع‌بندی آن در یک جمله و یک کلام نمی‌گنجد که باید در حوزه‌های مختلف بررسی شود. البته نکته‌ای وجود دارد که آیا ویژگی اقتصاد و جامعه ما چه نوع برنامه‌ای را ایجاب می‌کند؟
بسیاری از اقتصاددانان به‌ویژه مرحوم دکتر حسین عظیمی‌آرانی که از اساتید برجسته حوزه اقتصادی در ایران بود، برنامه جامع را برای ایران متناسب با اقتصاد ما نمی‌دانستند و معتقد بودند که برنامه جامع نمی‌تواند اقتصاد ایران را به سامان برساند؛ بلکه وی برنامه Core planning یا در حقیقت برنامه هسته‌ای (در نظر گرفتن چند موضوع) را مناسب می‌دانست؛ اینکه هر ۵ سال چند موضوع بررسی و حل شود.
ویژگی‌های مختلفی از نظر منابع مالی و امکانات در اقتصاد هست که ایجاب می‌کند، چنین برنامه‌ریزی داشته باشیم.
به دلیل متغیر بودن منابع‌ و اینکه سهم عمده‌ای از منابع ما متکی به نفت است که خود یک کالای سیاسی است. ما برای انجام یک سری مسائل در حوزه اقتصاد داریم تصمیم‌گیری می‌کنیم که منبع انجام این تصمیمات خارج از حوزه اختیارات ماست و طبیعی است منابع را برای برنامه‌ها تأمین نمی‌کند.
البته گاهاً تدابیری اندیشیده شده است؛ مثلاً حساب ذخیره ارزی که در برنامه چهارم تدوین شد، مکانیزمی برای اصلاح درآمد این نوسانات بود.
در مجموع برای اظهارنظر درباره موفقیت‌آمیز بودن برنامه پنجم، باید گزارش کارشناسی از سازمان‌های ذی‌ربط در حوزه‌های مختلف داشته باشیم.
 – با توجه به آشنایی شما نسبت به مسائل اقتصادی، تحلیل کلی شما از برنامه پنجم چیست؟
فکر می‌کنم اهدافی را که در حوزه اقتصاد در برنامه ۵ ساله پنجم طراحی شده، نتوانسته به طور کامل به مقاصدش برسد؛ در واقع به طور کامل در همه شاخص‌ها به مقصد نرسیدیم.
 – نظام بودجه‌ریزی در کشور به نظر می‌رسد بیشتر بر مبنای چانه‌زنی است تا بر مبنای یک روش مبتنی بر پایه‌های علمی. آیا این موضوع قرار است اصلاح ‌شود یا نه؟
درست است. از دو بُعد می‌توان صحبت کنیم؛ یکی اینکه نظام ساختاری صحیح برای حوزه اقتصاد در برش‌های استانی چه باید باشد؟ برای احکام دائمی برنامه، یک کمیسیون مشترک تشکیل شده است. بنده به‌رغم اینکه سخنگوی حوزه برنامه ششم هستم، سخنگوی کمیسیون رسیدگی به احکام دائمی نیز هم هستم.
بحث در کمیسیون این بود که آیا ساختار شورای برنامه‌ریزی استان‌ها مناسب است؟ و به این ترتیب می‌توانیم بودجه‌ها و امکانات را به بهترین نحو و بالاترین راندمان به نتیجه برسانیم و هم عدالت شهرستانی و هم بخشی در توزیع داشته باشیم و اینکه بعدها پاسخگو چه کسی است؟ با توجه به قالبی که الان وجود دارد، کسی پاسخگو نیست.
یکی از طرح‌هایی که مطرح شد این بود که استاندار را به عنوان مسئول استان، اختیاراتی برایش در نظر بگیریم که بنابر تشخیص وی مبنی بر نیازی که وجود دارد، بودجه چگونه به صورت عادلانه توزیع شود و در آینده پاسخگو باشد.
همچنین از موضوع نحوه پاسخگویی گرفته تا شیوه‌های دیگر در مرکز سازمان مدیریتی بر چه مبنایی است؟ ما در چند سال قبل به صورت جدی پیگیری کردیم و آنها برنامه‌هایی نرم‌افزاری در کمیسیون ارائه دادند که با چه مکانیزمی، این رقم بین حوزه‌های مختلف توزیع می‌شود.
در مجموع این بحث یک کار کارشناسی خیلی خاص و ریز می‌طلبد و ما با خروجی کار داریم و می‌خواهیم به عدالت توجه داشته باشیم که بودجه به صورت عادلانه توزیع شود.
طبیعتاً در نحوه توزیع عادلانه، آمایش سرزمین بسیار مؤثر است که به آمایش سرزمین هم توجه کاملی نمی‌شود. البته در احکام تقویت بحث آمایش سرزمین دیده‌ایم که از پیش از انقلاب هم مطرح بوده، ولی خیلی جدی به آن پرداخته نشده است.
 – آیا احیای سازمان و مدیریت را گامی رو به جلو برای برنامه آمایش سرزمین می‌دانید؟
باید باشد. این تصمیمی که گرفته شد بستگی به این دارد که چگونه اجرا شود. اگر چنین اهدافی مانند تحقق آمایش سرزمین صورت بگیرد و کارشناسان سازمان مدیریت بتوانند در شاخص‌های عدالت با توزیع عادلانه امکانات ببرند، به طور قطع می‌تواند خیلی مناسب باشد.
در واقع کارکرد مهم است، زیرا طبق قانون اساسی برنامه و بودجه از وظایف مستقیم رئیس‌جمهوری است. در واقع رئیس‌جمهوری، برنامه بودجه و اداری استخدامی کشور را به صورت مستقیم طبق قانون اساسی بر عهده دارد که در این دوره هم در قالب سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی تنظیم شد و در اختیارات خودشان است. مهم خروجی این سازمان است که چه باشد.
 – همیشه بحث‌هایی پیش می‌آید که مباحث تخصصی را وارد سیاست نکنیم؛ شما موافق این جمله هستید که «اقتصاد نباید سیاسی باشد، اقتصاد باید اقتصادی باشد»؟
تعابیر مختلفی می‌تواند از این جمله بشود. در واقع همه اینها ابزاری است برای اینکه به مردم خدمت‌رسانی بشود. اقتصاد و حوزه‌های دیگری که در تصمیم‌گیری و تخصیص منابع می‌تواند مؤثر باشد، می‌توان با دیدگاه‌های متفاوت به مسأله نگاه شود. مهم خروجی سیستم است تا رعایت عدالت و حرکت به سمت پیشرفت و توسعه باشد که البته در این مسأله توجه به آمایش سرزمین و قابلیت‌های هر منطقه که بتواند رشد اقتصادی ایجاد کند، مهم و مؤثر است.
 یکی از مشکلات، تعاریف و کلماتی است که ما به نسبت تخصص و گرایش سیاسی خودمان برداشت می‌کنیم؛ به نظر می‌رسد در یک شورای اقتصادی از پیشکسوتان باید بخواهیم که تکلیف کلی کشور در برنامه درازمدت را مشخص کنند و این برنامه‌های ۵ ساله در راستای آنها قرار بگیرد.
طبیعتاً باید همینطور باشد. در واقع یک برنامه بلندمدت، میان‌مدت و کوتاه‌مدت بودجه یکساله داریم که باید از همدیگر تأثیر بگیرند. برنامه بلندمدت چشم‌انداز ۲۰ ساله طبیعتاً باید با برنامه ۵ ساله‌ در همان راستا باشد و اینکه چقدر اجرا شده، بر مبنای ارزیابی آنهاست.
خوشبختانه ما ساختارهایی داریم که تصمیمات درازمدت می‌گیرند و با جابه‌جایی مجلس و دولت تغییری در آن صورت نمی‌گیرد.
موضوع اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری مطرح کردند، واقعاً داروی درمان اقتصادی ماست و منجر به مستقل شدن از تنش‌ها و آثار اقتصاد خارج از مرزها می‌شود که دولت و تصمیم‌گیرندگان در مجلس باید به آن توجه کنند.در مجموع ما باید اقتصادمان را با لوازمی چون آمایش سرزمین و… بتوانیم پیش ببریم.
همچنین برای موضوعی که شما مطرح کردید باید شاخص تعریف کنیم. اگر در حوزه عدالت اقتصادی و هر حوزه دیگر شاخص تعریف کنیم. در واقع باید موضوع کیفی را تبدیل به یک شاخص کمی کنیم و شاخص را اندازه‌گیری کنیم که در دنیا این عمل انجام می‌شود و تا حدودی مسیر حرکت را نشان می‌دهد.
– به نظر می‌رسد استان به نسبت استان‌های دیگر توسعه نیافته‌تر است؛ از دیدگاه شما در برنامه ۵ ساله ششم چطور عدالت بهتر برقرار شود. آیا می‌توان در این راستا تلاش کرد و به تحقق آن امیدوار بود؟
حتماً باید تلاش کرد. زمانی که در مجلس بودم تلاش‌هایی در این خصوص داشتم. همانطور که تویسرکان نتوانسته حقش را به صورت منطقی و عادلانه بگیرد، همین بحث را در رابطه استان با کشور داریم.
به‌ویژه باید به قابلیت‌ها، توانمندی‌ها و پتانسیل‌های استان همدان توجه شود، زیرا این استان بسیار امکان رشد اقتصادی به‌ویژه در توسعه صنعت دارد که می‌تواند یک استان صنعتی پیشرو در کشور باشد؛ اما به دلایل مختلف اتفاق نیفتاده است.
البته می‌گویم ما مسئولان همدانی در مرکز کشور (تهران) زیاد داریم؛ اینها باید دور هم جمع شوند. استان‌های دیگر جلساتی دارند که محور آن، رشد و توسعه استان است و اصلاً دیدگاه مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مطرح نیست. در این جلسات فقط به توسعه استان فکر می‌کنند و برنامه و کمک می‌دهند. یک چنین خلأهایی در بین مسئولان استان وجود دارد. بعضاً جلساتی تشکیل شده، ولی نتوانسته با محوریت رشد استان فارغ از سیاست باشد.
امیدواریم روزی بزرگان استان به این جمع‌بندی برسند و چنین جلساتی در تهران تشکیل شود؛ زیرا ظرفیت‌های خوبی در حوزه‌های مختلف وجود دارد که علاقمند به توسعه استانی هستند، ولی باید یک نخ تسبیحی وجود داشته باشد که این افراد را دور هم جمع کند.
 ۴ سال پیش در بحث انتخابات پیشنهاد یک شورای مشورتی استانی را دادیم، ولی پیگیری نشد.
این پیشنهاد برای انتخابات جواب نمی‌دهد، زیرا هر کسی دیدگاه خودش را دارد و انتخابات هم حوزه رقابت است و باید دیدگاه‌های مختلف رقابت کنند.
اما پس از انتخابات دیگر بحث رقابت نیست؛ بلکه کمک برای توسعه استان است. باید هر گرایش و جریانی که علاقمند به نظام و توسعه استانی هست، بتوانند دور هم جمع شوند و کمک کنند که امیدواریم شاید عده‌ای پرچم این کار را به دست بگیرند، زیرا در واقع یکی از خلأهای جدی استان است.
– حضرتعالی این جریان را مدیریت می‌کنید؟ چون مقبول همه طیف‌ها هستید؟
انشاا… . درخدمتم.
– تویسرکان جایگاهش در توسعه ملی کجاست؟ و اینکه ارزیابی شما راجع‌ به خودتان از این دوره نمایندگی تویسرکان چه بوده و چقدر خودتان را موفق می‌دانید؟
اگر از دیدگاه ارزش افزوده به اقتصاد تویسرکان نگاه کنیم، عمدتاً کشاورزی است و مقداری هم خدمات کارمندی. در مجموع در حوزه کشاورزی، صنعت و خدمات، بُعد کشاورزی می‌چربد؛ هرچند خدمات دولتی مانند دانشگاه‌ها و آموزش‌و‌پرورش در ارزش افزوده و تولید ناخالص داخلی کشور سهمی دارند.
اول اینکه به نظر می‌رسد کشاورزی از نظر سطح تکمیل شده است و باید افزایش کیفیت و راندمان را در نظر گرفت. البته بیشترین توجه ما باید به سمت حوزه صنعت باشد.
بر این نظرم که تویسرکان در بن‌بست نبوده و ما زیرساخت و شرایط را برای خروج آن از بن‌بست فراهم نکردیم. در حال حاضر این وضعیت تقلیل یافته و زیرساخت جاده‌ها در دست فراهم شدن است.
به هر حال به نظر می‌رسد در شهرستان تویسرکان زمینه کار بسیاری وجود دارد و شاید آنگونه که باید در سال‌های گذشته سهمش را نتوانسته از بودجه عمومی توزیع شده، دریافت کند. تویسرکان مشکلات بسیاری دارد از بحث جاده‌ها گرفته تا حوزه راه و بهداشت‌ودرمان، امور آب و کشاورزی. در طول ۲ سال خدمتم در بحث جاده، عملیات اجرایی جوکار و کنگاور و… آغاز شده و در خصوص آب شرب و بهسازی روستایی در شهرستان هم مشکلات بسیار وجود دارد که از جمله اولویت‌های ما برای سالیان آینده است.
در بحث بعدی ما باید تویسرکان را برای سرمایه‌گذار جذاب کنیم. بنده در برنامه ۵ ساله پنجم پیشنهاد دادم که میزان معافیت مالیاتی در مناطق محروم برای سرمایه‌گذاری معادل مناطق آزاد شود که موافقت شد؛ اما متأسفانه تویسرکان خیلی کم می‌تواند از این مهم برخوردار شود؛ چون ۲ دهستان از ۷ دهستان آن محروم است.
 – آیا در این زمینه شاخص داریم؟
دولت هر ۵ سال یک بار در برنامه ۵ ساله، شاخص را تعیین می‌کند، اما اول هر برنامه خیلی از شهرها به دلیل مزیت‌هایی که دارد، فشار می‌آورند تا از محرومیت خارج نشوند که در تویسرکان متأسفانه ۵ دهستان از حالت محرومیت خارج شده‌اند.
البته در ذهن من بود که در برنامه ششم، کل تویسرکان را مجدد در منطقه محروم ببریم؛ هرچند کار سختی است.
همچنین بنابر پیشنهاد من در احکام دائمی برنامه کمیسیون تصویب شد تا یک نهاده جدید با عنوان «شهرستان‌های محروم از نظر اشتغال» تعریف کنیم؛ بر اساس این تعریف، سازمان مدیریت با همکاری وزارت کار موظف است که هر ۵ سال یک بار، (سال اول و سال ششم هر دهه) ریز نرخ بیکاری را در تمامی شهرستان‌های کشور استخراج کند و شهرستان‌هایی که بالاتر از میانگین نرخ کشوری، دارای نرخ بیکاری هستند جزو شهرستان‌های محروم از اشتغال در نظر گرفته شوند و دولت موظف است که تمام حمایت‌ها را از سرمایه‌گذاری در این مناطق انجام دهد.
اگر این مهم تصویب شود، تویسرکان بیشترین استفاده را خواهد کرد و شهرستان‌های دیگر هم در کل کشور به این ترتیب استفاده می‌کنند.
 – مفتح در ۲ سالی که در مجلس نبود، به عنوان یکی از گزینه‌های استانداری همدان مطرح شد، چرا از این گزینه خدمت، استقبال نکرد؟
باید بستر و زمینه کار فراهم می‌شد، مهم پست گرفتن نیست؛ در واقع ابزارهای لازم در رابطه با موفقیت در آن مسئولیت باید فراهم باشد.
همواره این موضوع در ذهنم بوده است که اگر در قسمتی خدمتگزار مردم باشم، آن را موفقیت‌آمیز بتوانیم انجام دهم و جای کسی که عملکرد بهتری از من دارد را نگیرم.
 – نکته دومی که در خصوص شما از زبان برخی از مدیران شنیده می شود این است که مفتح شخصیت ملی است و بسیاری از معاونان وزیر و وزیران را به شهرستان تویسرکان می‌آورد و از همانجا هم می‌برد؛ در صورتی که استان همدان از این مسیر محروم می‌شود؟
اتفاقاً درست برعکس این موضوع است. تویسرکانی‌ها می‌گویند که شما دعوت می‌کنید؛ اما بهره‌اش را استان می‌برد. به هر حال من نماینده مردم تویسرکان هستم و هر دعوتی را برای تویسرکان می‌آورم و به طور قطع هم نخست باید مشکل حوزه انتخابیه خودم حل شود، ولی در کنار آن حتماً از فرصت‌های بیشتر، استان را هم بهره‌مند ساخته‌ایم.
Share on FacebookEmail this to someonePrint this pageTweet about this on TwitterShare on Google+
برچسب ها
در همین زمینه بخوانید ...